Ε - ΑΤΡΙΚΑ

Η αθηρωματική πλάκα αποτελεί τον μεγάλο εχθρό της καρδιολογίας. Όλες οι μελέτες και οι φαρμακευτικές αγωγές, στοχεύουν στο να την περιορίσουν στο μικρότερο δυνατό ποσοστό. Ο βασικός στόχος του κάθε καρδιολόγου είναι να την διαγνώσει όσο γίνεται πιο γρήγορα αλλά και να αποτρέψει την εμφάνιση της.

Ο κάθε ένας από εμάς, προσπαθώντας να διατηρήσει ένα υγιεινό τρόπο ζωής, ουσιαστικά δίνει μια προσωπική μάχη εναντίον της.

Είναι η αιτία που φράσσονται οι αρτηρίες της καρδιάς με ακόλουθη ισχαιμία. Η τελευταία εμφανίζεται κυρίως σε τρεις μορφές ή ως στηθάγχη ή ως έμφραγμα ή ως αιφνίδιος θάνατος.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) η ισχαιμική καρδιοπάθεια αποτελεί τη νούμερο ένα αιτία θανάτου παγκοσμίως!

Εμείς, ρωτήσαμε τον Καρδιολόγο κ. Θεόδωρο Καρώνη, που δραστηριοποιείται στην Αλεξανδρούπολη, να μας δώσει συμβουλές αλλά και να μας υπογραμμίσει όλα όσα πρέπει να προσέξουμε για μια γερή καρδιά!

- Γιατρέ, ας κάνουμε λίγο πιο ξεκάθαρο το πως μπορείς να εμφανίσει κάποιος αθηρωματική πλάκα;

Φανταστείτε ότι τα αγγεία της καρδιάς, που την περιβάλλουν σαν στεφάνι και γι' αυτό και ονομάζονται στεφανιαία, είναι σαν τρία μεγάλα αυλάκια νερού που θρέφουν ένα χωράφι. Αυτό που θέλουμε είναι η παροχή νερού σε αυτό το χωράφι να μην σταματήσει ή να μην περιοριστεί ποτέ γιατί αλλιώς θα ξεραθεί.

Έτσι λοιπόν αν έχω υψηλή χοληστερίνη, σιγά σιγά αυτό το λίπος κάθεται στην άκρη από το αυλάκι και μπορεί σταδιακά να μου το φράξει. Επίσης αν έχω υψηλή πίεση αυτό σημαίνει ότι το νερό που τρέχει μέσα με μεγάλη "πίεση", μπορεί σταδιακά να μου το χαλάσει και επιπλέον αν έχω ζάχαρο ή οικογενειακό ιστορικό τότε η ίδια η κατασκευή του αυλακιού μπορεί να γίνει πιο σαθρή. Τέλος αν καπνίζω όχι μόνο κάνω πιο μαλακή την κατασκευή του αυλακιού αλλά μπορώ και να προκαλέσω μια απότομη συρρίκνωση του που προκαλεί άμεση και επικίνδυνη απόφραξη.

Όσο πιο στενωμένο το αγγείο - "αυλάκι" τόσο πιο λίγο αίμα - "νερό" παίρνει η κάθε περιοχή, τόσο πιο "ξερός" γίνεται ο μυς της καρδιάς - πιο "ξερό" το χωράφι που στο τέλος δεν παράγει τίποτα, που δεν δίνει ζωή.

- Αυτό που ακούμε ως στηθάγχη; Tι είναι, κ. Καρώνη; To έμφραγμα;

Η στηθάγχη είναι ένα σύμπτωμα. Έτσι λέγεται ο πόνος της καρδιάς που μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις έρχεται και με άλλες μορφές όπως δύσπνοια ή πόνο στο στομάχι, στην κάτω γνάθο, ταυτόχρονα και στις δυο μασχάλες κτλ. Η στηθάγχη οφείλεται στο ότι το "αυλάκι" - αγγείο έχει στενέψει σε πολύ μεγάλο ποσοστό, συνήθως >70%, με αποτέλεσμα η "γη" που χρειάζεται νερό προκαλεί πόνο, ένα σημάδι ότι κάτι συμβαίνει!

Όταν τα επεισόδια αυτά πληθαίνουν σημαίνει ότι πλέον η στένωση γίνεται όλο και μεγαλύτερη μέχρι που το αυλάκι φράσσεται εντελώς με αποτέλεσμα να έχουμε το έμφραγμα. Το μεγάλο επίτευγμα είναι να μην φτάσουμε εδώ. Γιατί; Γιατί όταν το αυλάκι φράσσεται υπάρχουν διάφορες εξελίξεις. Μια είναι να πάνε όλα καλά εφόσον είμαστε κοντά σε ένα νοσοκομείο με αιμοδυναμικό εργαστήριο, ένα εργαστήριο που στην ουσία θα βάλει ένα σύρμα μέσα στην ολική στένωση και θα την ανοίξει. Όσο πιο γρήγορα γίνεται αυτό, τόσο μικρότερη ζημιά. Δεύτερη εξέλιξη είναι να είμαστε σε ένα απλό νοσοκομείο εκεί κοντά οπότε απλά να μας βάλουνε ένα φάρμακο που λειτουργεί ως καθαρκτικό και να ελπίζουμε ότι θα πιάσει και θα ανοίξει την στένωση.

Η τρίτη εξέλιξη είναι να έχουμε  μια τόσο μεγάλη απόφραξη και σε μήκος οπότε να μην προλάβουμε να κάνουμε τίποτα και να προκληθεί αιφνίδιος θάνατος. Δυστυχώς στους νέους αυτό είναι αρκετά σύνηθες γιατί στους μεγαλύτερους η καρδιά - "χωράφι" έχει κάνει με το χρόνο εφεδρικά αυλάκια που απαλύνουν την κατάσταση σε ώρα εμφράγματος.

- Ποια είναι τα συμπτώματα που θα πρέπει να μας ανησυχήσουν, γιατρέ; Τι μπορούμε να κάνουμε  αν καταλάβουμε ότι έχουμε στηθάγχη ή ότι παθαίνουμε έμφραγμα;

Δεν θα αναφερθώ στην πρόληψη γιατί νομίζω ότι τα έχουμε πει πολλές φορές. Περπάτημα, σωστή διατροφή, όχι τσιγάρο κτλ. Αν κάποια στιγμή αισθανθούμε ότι κάτι συμβαίνει στο θώρακα μας μπροστά, κυρίως όταν ασκούμαστε ή κουραζόμαστε, τότε θα πρέπει να μην φοβηθούμε αλλά να επισκεφθούμε έναν καρδιολόγο.

Η στηθάγχη έρχεται συνηθέστερα ως πόνος σε όλο το στήθος, σαν μια ανοιχτή βεντάλια, πολύ σπάνια δείχνεται με τα δάχτυλα και εμφανίζεται αρχικά κυρίως στην άσκηση. Διαφορετικά, ιδίως στους ηλικιωμένους και τους διαβητικούς, τα συμπτώματα μπορεί να είναι πιο άτυπα όπως ως δύσπνοια, άλγος στο στομάχι, σαν μια μπάρα στην πλάτη ή ως μούδιασμα και στις δυο μασχάλες-ωμούς ταυτόχρονα. Η κλασική λεμε αντανάκλαση είναι ένα μούδιασμα στο αριστερό άνω άκρο, από την μέσα πλευρά, που ξεκινάει από τον ωμό και πιο κάτω.

Τώρα αν αυτά τα συμπτώματα έρθουν χωρίς να σταματάνε, τότε ΙΣΩΣ περνάτε κάποιο έμφραγμα. Σε αυτήν την περίπτωση ΠΡΩΤΑ από όλα ΨΥΧΡΑΙΜΙΑ. Βάζουμε τα φάρμακα που περνούμε και το βιβλιάριο μας σε μια σακούλα και καλούμε το ασθενοφόρο. Προς Θεού, δεν ξεκινάμε να οδηγήσουμε εμείς ούτε βάζουμε τον ασθενή να τρέχει μαζί μας στο δωμάτιο σε κατάσταση πανικού. Τέλος δεν δίνουμε κανένα χάπι! Αν τα συμπτώματα μας οφείλονται σε έλκος στομάχου π.χ., αν δώσουμε μια ασπιρίνη τότε θα κάνουμε μεγαλύτερη ζημιά. Θέλει μεγάλες δόσεις ασπιρίνης για να σώσουμε κάποιον που περνάει έμφραγμα, οπότε ακόμα και μια, δεν είναι ουσιαστική βοήθεια. ΚΥΡΙΩΣ όμως ψυχραιμία και άμεση επίσκεψη στον καρδιολόγο ή στο νοσοκομείο.

- Επομένως κ. Καρώνη εάν έχουμε κάποιες σοβαρές υποψίες στο μυαλό απευθυνόμαστε στον γιατρό μας, δεν παιζουμε;

Όντως δεν παίζουμε! Αν έχουμε κάποιο λόγo (πίεση, τσιγάρο κ.α.) που μπορεί να βλάψει τα αγγεία μας, θα πρέπει να αναλάβουμε και την ευθύνη! Σε κανένα δεν αρέσει ένα ξερό - άνυνδρο χωράφι. Θέλουμε την καρδιά μας ζωντανή όχι μόνο για να αναπνέουμε αλλά και για να αγαπάμε, να συμπονούμε, να βοηθούμε. Είναι ο κύριος φίλος μας στην πορεία της ζώνης, δεν θέλουμε το κακό του!

Thanks Doc!!

 Θεόδωρος Καρώνης Καρδιολόγος