Κάτι τρέχει στον Έβρο

Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει υπερεπάρκεια ιατρικού προσωπικού -μέρος του οποίου καταγράφεται ή αναφέρεται ως άνεργο ή υποαπασχολούμενο- αποδείχθηκε για μία ακόμη φορά ότι οι γιατροί δεν προθυμοποιούνται να στελεχώσουν τις δημόσιες υγειονομικές υπηρεσίες απομακρυσμένων και νησιωτικών περιοχών, τουλάχιστον με τους προσφερόμενους όρους και συνθήκες.

Όπως συμβαίνει συχνά και με τις προκηρύξεις θέσεων ιατρών για τα επαρχιακά νοσοκομεία και κέντρα υγείας, το ενδιαφέρον για τις θέσεις των νέων ΤοΜΥ υπήρξε ιδιαίτερα υποτονικό, σύμφωνα με το health.in.gr. Η Αττική και η Θεσσαλονίκη συγκέντρωσαν το 82,4% των εναλλακτικών προτιμήσεων (για το 33,47% των προσφερόμενων θέσεων) εκ μέρους Γενικών Ιατρών και Παθολόγων και το 74,15% των εναλλακτικών προτιμήσεων (επίσης για το 33,47% των προσφερόμενων θέσεων) εκ μέρους Παιδιάτρων.

(α) Οι Γενικοί Ιατροί και Παθολόγοι
Προκηρύχθηκαν 956 ενοποιημένες θέσεις σε όλη την επικράτεια. Οι υποψήφιοι ανήλθαν σε 364 και, έχοντας το δικαίωμα διεκδίκησης 1-5 θέσεων στην ίδια ή διαφορετικές υγειονομικές περιφέρειες, εκδήλωσαν 1.223 εναλλακτικές προτιμήσεις (Μ.Ο. 3,36 ανά φυσικό πρόσωπο). Παρακάτω καταγράφεται η γεωγραφική διασπορά των θέσεων και το αντίστοιχο ενδιαφέρον των υποψηφίων, κατά φθίνουσα σειρά πλήθους εναλλακτικών επιλογών. Επισημαίνεται ότι ένας αριθμός ενδιαφερομένων είναι πιθανό να έχει δηλώσει επιλογές και για περισσότερες της μίας περιφέρειες.

Αναλυτικά για την περιοχή μας: 

(α) Οι Γενικοί Ιατροί και Παθολόγοι

Προκηρύχθηκαν 956 ενοποιημένες θέσεις σε όλη την επικράτεια. Οι υποψήφιοι ανήλθαν σε 364 και, έχοντας το δικαίωμα διεκδίκησης 1-5 θέσεων στην ίδια ή διαφορετικές υγειονομικές περιφέρειες, εκδήλωσαν 1.223 εναλλακτικές προτιμήσεις (Μ.Ο. 3,36 ανά φυσικό πρόσωπο).

Γεωγραφική περιοχή: Θράκη
Αριθμός ΤοΜΥ: 11
Προκηρυχθείσες Θέσεις: 44
Εναλλακτικές Αιτήσεις: 17
% Αιτήσεων επί Συνόλου: 1,39%

Ίδια αναλογία ενδιαφέροντος σημειώθηκε στην Κομοτηνή (για 16 θέσεις: 7 εναλλακτικές προτιμήσεις), στην Ξάνθη (για 16 θέσεις: 5 εναλλακτικές προτιμήσεις) και στην Αλεξανδρούπολη (για 12 θέσεις: 5 εναλλακτικές προτιμήσεις).

(β) Οι Παιδίατροι
Προκηρύχθηκαν 239 θέσεις και οι υποψήφιοι ανήλθαν σε 219, έχοντας και αυτοί το δικαίωμα διεκδίκησης 1-5 θέσεων, στην ίδια ή διαφορετικές υγειονομικές περιφέρειες. Εκδηλώθηκαν συνολικά 762 προτιμήσεις (Μ.Ο. 3,48 ανά φυσικό πρόσωπο).

Γεωγραφική περιοχή: Θράκη
Αριθμός ΤοΜΥ: 11
Προκηρυχθείσες Θέσεις: 11
Εναλλακτικές Αιτήσεις: 7
% Αιτήσεων επί Συνόλου: 0,92%

Μόλις το 0,92% των συνολικών εναλλακτικών προτιμήσεων, δηλαδή 7, υποβλήθηκαν για τις 11 ΤοΜΥ της περιφέρειας. Τουλάχιστον οι 4 δεν μπορούν να στελεχωθούν και ενδεχομένως αυτός ο αριθμός θα αυξηθεί, λαμβανομένου υπόψη ότι 3 προτάσεις προήλθαν από ετεροδημότες.

Ως βασικές αιτίες, απροθυμίας των ιατρών να ενταχθούν στις ΤοΜΥ, διαφαίνονται κυρίως οι ακόλουθες:

1. Το αβέβαιο εργασιακό καθεστώς, δηλαδή η ένταξη σε δημόσιες δομές χωρίς δημοσιοϋπαλληλική μονιμότητα και μόνο προσωρινά, με ταυτόχρονη αποστέρηση του δικαιώματος άσκησης ιδιωτικής ιατρικής (πλήρης και αποκλειστική απασχόληση).

2. Η σοβαρή αμφιβολία μακροημέρευσης του θεσμού των ΤοΜΥ, αφενός λόγω έλλειψης βέβαιης χρηματοδότησης, αφετέρου διότι είναι δεδηλωμένη η πρόθεση μιας πιθανής επόμενης κυβέρνησης για την κατάργησή του.

3. Οι χαμηλές αποδοχές, σε σχέση με τις προσδοκίες των ιατρών, παρά την οικονομική κρίση. Προφανώς, οι ελευθεροπαγγελματίες Γενικοί Ιατροί, Παθολόγοι και Παιδίατροι έχουν σαφώς καλύτερο σημερινό εισόδημα και επαγγελματική βεβαιότητα.

4. Τέλος, είναι διάχυτη η εντύπωση μεταξύ των ιατρών ότι οι ΤοΜΥ θα εξελιχθούν σε υπηρεσίες απλής συνταγογράφησης, χωρίς τη δυνατότητα άσκησης «μάχιμης» ιατρικής. Άλλες δραστηριότητες της ΠΦΥ (προαγωγή, πρόληψη κ.λπ.) δεν φαίνεται να έχουν ενσωματωθεί στην επαγγελματική κουλτούρα των σημερινών ιατρών.

Ουσιαστικά, κίνητρο ένταξης στις ΤοΜΥ υπάρχει κυρίως για νέους ιατρούς, που παραμένουν άνεργοι ή υποαπασχολούμενοι, ενώ παράλληλα, είτε για προσωπικούς λόγους, είτε γιατί δεν διαβλέπουν επαρκείς πιθανότητες θετικής αξιολόγησης από αλλοδαπά συστήματα υγείας, δεν σκέφτονται να μεταναστεύσουν. Για το ιατρικό προσωπικό αυτής της κατηγορίας η προσωρινή ενασχόληση στις ΤοΜΥ, εκτός του μισθού, προσφέρει μία καλή ευκαιρία διασύνδεσης με κάποια τοπική κοινωνία, δημιουργώντας την προοπτική και τη δυνατότητα ελευθεροεπαγγελματισμού σε σύντομο χρόνο. Εάν τελικά εφαρμοσθεί η υποχρεωτική εγγραφή των πολιτών στα μητρώα των ΤοΜΥ, υπάρχουν σαφή περιθώρια δημιουργίας προσωπικών σχέσεων και μιας μελλοντικής ιδιωτικής «πελατείας».

Είναι προφανές ότι ανάλογες επαγγελματικές επιδιώξεις διευκολύνονται κυρίως στα πολύ μεγάλα αστικά συγκροτήματα, όπου οι κοινωνικές σχέσεις είναι σχετικά χαλαρές. Αντίθετα, υπάρχουν δυσχέρειες στις μικρότερες πόλεις, όπου οι δεσμοί του πληθυσμού με τους ήδη υπάρχοντες ελεύθερους επαγγελματίες και τους νοσοκομειακούς ιατρούς είναι καλά δομημένες. Υπό αυτό το πρίσμα, η συσσώρευση των αιτήσεων για ένταξη στις ΤοΜΥ της Αττικής και της Θεσσαλονίκης είναι ευεξήγητη.

Για τις 1.195 θέσεις που προκηρύχθηκαν συνολικά, ενδιαφέρθηκαν 583 φυσικά πρόσωπα (κάλυψη 48,79%), σύμφωνα με Δελτίο Τύπου του Υπουργείου Υγείας στις 15.09.2017. Θα ακολουθήσει ο έλεγχος των δικαιολογητικών, από τον οποίο ίσως προκύψει η εξαίρεση κάποιων υποψηφίων.

Όμως, ο τελικός αριθμός των ιατρών που θα απασχοληθούν στις ΤοΜΥ είναι προς το παρόν ασαφής. Η εμπρόθεσμη υποβολή αιτήσεων δεν σημαίνει πάντοτε ένθερμο ενδιαφέρον συμμετοχής. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις επιλεγέντων ιατρών σε δομές του ΕΣΥ, οι οποίοι τελικά δεν αποδέχθηκαν το διορισμό τους, ιδιαίτερα όταν ήσαν ετεροδημότες. Η δε έλλειψη εντοπιότητας είναι υψηλή, μεταξύ όσων υπέβαλαν αίτηση συμμετοχής.

Η επαναπροκήρυξη των 612 θέσεων, που έμειναν αζήτητες, ίσως επιτρέψει την ένταξη μερικών ακόμη ιατρών, οι οποίοι μόλις ολοκλήρωσαν την ειδίκευσή τους. Εκτιμάται αδρά ότι ο αριθμός τους δεν θα είναι μεγαλύτερος του 10%, όσων ενδιαφέρθηκαν ήδη.

Υπό αυτές τις συνθήκες αβεβαιότητας είναι εξαιρετικά δύσκολο να εκτιμηθεί ο αριθμός των ΤοΜΥ που μπορούν πράγματι να ενεργοποιηθούν στο προβλεπτό μέλλον. Άλλωστε, το πλήθος των μονάδων θα εξαρτηθεί από τις πολιτικές αποφάσεις πλήρους ή μερικής ιατρικής στελέχωσης και ολοήμερης (2 βάρδιες) ή μόνο πρωινής λειτουργίας τους.