Κάτι τρέχει στον Έβρο

Η εργατική πρωτομαγιά εορτάζεται σχεδόν σε όλο τον κόσμο. Ορόσημο για την καθιέρωση αυτής της ημέρας, αποτελεί η μεγάλη απεργία στο Σικάγο των ΗΠΑ, τον Μάιο του 1886.

Στον βορειοελλαδικό χώρο η πρώτη γνωστή απεργία σημειώθηκε το 1888 στη Δράμα (υπό οθωμανική διοίκηση τότε) από τους καπνεργάτες της περιοχής, με κύριο αίτημα τη δεκάωρη εργασία ημερησίως, αντί των δώδεκα και δεκατριών ωρών που ίσχυε τότε.

Και στην Αλεξανδρούπολη όμως έχει καταγραφεί μία μεγάλη απεργία το 1893. Στο τότε οθωμανικό Ντεντέαγατς, με τη ραγδαία ανάπτυξη του σιδηροδρόμου και την εμπορική κίνηση του λιμανιού, εργάζονταν πολλοί λιμενεργάτες, κυρίως ως αχθοφόροι. Οι περισσότεροι ήταν Έλληνες, Αρμένιοι και Τούρκοι, ενώ υπήρχαν και αρκετοί Βούλγαροι και πολύ λιγότεροι Εβραίοι.

Σύμφωνα με επίσημες αναφορές από τις τοπικές αρχές προς την οθωμανική κυβέρνηση στην Κωνσταντινούπολη, περισσότεροι από 400 λιμενεργάτες της Αλεξανδρούπολης ξεκίνησαν απεργία, διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες εργασίας και υψηλότερες αμοιβές. Μάλιστα εμπόδισαν άλλους λιμεργάτες που ήθελαν να εργαστούν, ώστε να μην υπάρξει διάσπαση του ενιαίας διεκδίκησης.

Η απεργία διήρκησε αρκετές μέρες και η εμπορική κίνηση στο σιδηρόδρομο και το λιμάνι νέκρωσε, αφού τρένα και καράβια περίμεναν μάταια για φόρτωση ή εκφόρτωση. Ας σημειωθεί οτι εκείνη την εποχή το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης ήδη είχε σημαντική κίνηση και εξυπηρετούσε πλοία ιταλικά, αγγλικά, ελληνικά, τουρκικά, γαλλικά, αυστροουγγρικά, ρωσικά, αιγυπτιακά κλπ.

Τελικά, οι εργοδότες υποχώρησαν και τα αιτήματα των λιμεργατών εκπληρώθηκαν, οπότε λύθηκε αυτή η μεγάλη και πρωτόγνωρη για την περιοχή απεργία.

Είναι χαρακτηριστικό οτι απαντώντας η οθωμανική κυβέρνηση στο Καϊμακαμλίκι (τοπική αρχή) του Ντεντέαγατς, τονίζει οτι αυτή η απεργία των αχθοφόρων μπορεί να γίνει κακό παράδειγμα και για άλλους. Έτσι, εφιστά την προσοχή στις τοπικές αρχές να μη δείξουν ανοχή στο μέλλον σε τέτοιες ενέργειες και να προλάβουν τυχόν επανάληψη απεργιακών κινητοποιήσεων.

Με τον εντοπισμό, τη μελέτη και την ανάδειξη των συγκεκριμένων επίσημων οθωμανικών τεκμηρίων που έχουμε στη διάθεσή μας, προσθέτουμε άλλη μια ψηφίδα στην ιστορία της Αλεξανδρούπολης και μάλιστα από το χώρο των εργατικού κινήματος, που σήμερα τιμά την Εργατική Πρωτομαγιά.

Νικ. Πετρίδης