Κάτι τρέχει στον Έβρο

Γράφει η Μαρία Π. Αιβαζίδου, φιλόλογος.

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος (κατά κόσμον Δημήτριος Αρχοντώνης),γεννήθηκε στο χωριό Άγιοι Θεόδωροι της Ίμβρου, στις 29 Φεβρουαρίου 1940 και είναι ο 270ός Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης της Ορθόδοξης Εκκλησίας από τις 22 Οκτωβρίου 1991.

Αξίζει να σημειωθεί, πως ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, έχει καταβάλει άοκνες και πολυετείς προσπάθειες για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος γι' αυτό και επιλέξαμε σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, να δημοσιεύσουμε τις ευχές.

Ευχές για την ονομαστική του εορτή.

Επί τη ονομαστική εορτή του Οικουμενικού Πατριάρχη

Εορτάζομε και τιμούμε το Πρόσωπο και περιποιούμε την μνήμη του Ιερού χώρου που εκπροσωπεί, το Πατριαρχείο.

Από όλα τα στοιχεία που αποτελούν τη συνισταμένη του Βυζαντίου μόνον ο Χριστιανισμός θεωρείται και είναι η ουκ άνευ βυζαντινή καταβολή.

Με τον Μ. Κωνσταντίνο ο Χριστιανισμός όχι μόνον λυτρώθηκε από τους διωγμούς, αλλά εισέτι απέβη θρησκεία, ισότιμη και ολίγον αργότερα η προτιμώμενη θρησκεία στο Βυζάντιο. Η εξέλιξη αυτή ολοκληρώθηκε επί Μ. Θεοδοσίου, ο οποίος κήρυξε τον χριστιανισμό επίσημη θρησκεία του κράτους.

Κατά τις αρχές του 4ου αι. οι χριστιανικές κοινότητες είχαν πετύχει μίαν πρώτη οργάνωση, οι έδρες - Πατριαρχεία που διαμορφώθηκαν ήσαν της Ρώμης, της Αλεξανδρείας, της Αντιόχειας, της Κωνσταντινουπόλεως και νεότερο όλων το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων.

Η ίδρυση του Οικουμενικού Πατριαρχείου συνδέεται με την Αποστολική προέλευση, αφού ο Απόστολος Ανδρέας θεωρείται ο θεμελιωτής του Πατριαρχείου, προσδίδοντας έτσι την Αποστολική αξία του.

Το πνεύμα που επικρατούσε στη βυζαντινή Εκκλησία ήταν τελείως δημοκρατικό. Και ο πλέον ταπεινός μπορούσε να αποβλέπει, όπως ακριβώς στη λαϊκή διοίκηση, στο ανώτατο εκκλησιαστικό αξίωμα, αν πληρούσε την αρετή και τη σχετική μόρφωση.

Έτσι η βυζαντινή Εκκλησία ανέδειξε μορφές υψηλές σε αρετή και θεοσέβεια, δέθηκε ψυχικά με το λαό και πέτυχε μετά την πτώση της αυτοκρατορίας να διατηρήσει το Έθνος αλώβητο και ικανό να ανακτήσει την απολεσθείσα ελευθερία του.

Μερικά μεγάλα ονόματα που περιέβαλαν με ανυπέρβλητες αξίες το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως ήσαν: ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο Πατριάρχης Φώτιος, κ.α.

Η δεύτερη Οικουμενική Σύνοδος το 381 μ.Χ. (Κανών Γ΄) αναγνώρισε την έδρα της Κωνσταντινούπολης ως Πατριαρχείο και της έδωσε τη δεύτερη θέση στα πρεσβεία, διά το είναι αυτήν Νέα Ρώμη, ενώ η τέταρτη Οικουμενική Σύνοδος της Χαλκηδόνας στα 451μ.Χ. (Κανών ΚΗ΄) την κατέστησε πρωτόθρονη εκκλησία της ανατολής και της έδωσε τα πρωτεία μετά της Ρώμης.

Το έτος 595μ.Χ. ο Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης Ιωάννης Νηστευτής χρησιμοποίησε τον όρο «Οικουμενικός Πατριάρχης» και τον θρόνο «Οικουμενικό θρόνο».

Ο Επίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως θα παρέμενε ηγέτης μιας άσημης και μικρής επισκοπής υπαγόμενη στην μητρόπολη Ηράκλειας, εάν ο ρόλος της Κωνσταντινουπόλεως ως πρωτεύουσας του κράτους δεν τον οδηγούσε σε άλλο πεπρωμένο. Οδηγείται ανά τους αιώνας σε προϊστάμενο της ιεραρχίας της Βυζαντινής Εκκλησίας. Η δικαιοδοσία του εκτεινόταν από την Ασία, τον Πόντο, την λοιπή Μ. Ασία (πλην Αντιοχείας) στην Ευρώπη.

Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως με την πάροδο του χρόνου έβλεπε το εξής παράδοξο, ότι η επιρροή του Πατριάρχη ηύξανε όσο ελαττωνόταν η ισχύς του κράτους. Κατά αυτόν τον τρόπο ο Πατριάρχης και η Εκκλησία περιεβλήθησαν το αναγκαίο κύρος και προετοιμάσθηκαν δια τον ρόλο του «Εθνάρχου», τον οποίον επί μακρούς αιώνας άσκησαν, όταν ζοφεροί χρόνοι κάλυψαν το Έθνος.

Ο Πατριάρχης είναι επί της γης ο αντιπρόσωπος του Χριστού ως ποιμένας των Χριστιανικών ψυχών όπως και ο αυτοκράτορας ο οποίος μεριμνά και την ασφάλεια του κράτους. Αυτό εξηγεί την συγκρότηση δύο παράλληλων κόσμων - του κράτους και της εκκλησίας - που διέπει και στηρίζει τη βυζαντινή κοινωνία.

Η διαμάχη και αντιδικία με τη Ρώμη που επί αιώνες αποδιοργάνωνε και υπέσκαπτε τον Χριστιανικό κόσμο, βρήκε δραματική κατακλείδα για την ορθοδοξία, πρώτα με την άλωση της Πόλης από τους Λατίνους, τους σταυροφόρους του Πάπα το 1204 και ύστερα με την τελική πτώση της Πόλης και της αυτοκρατορίας το 1453.

Παρά τις ανήκουστες αυτές αντιξοότητες το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως έμεινε πιστό στο πνεύμα και το γράμμα του δόγματος στην Ορθή Πίστη, στην Ορθοδοξία που είχε επί αιώνες διαφυλάξει το Βυζάντιο. Μετά την πτώση της Πόλης οικειώθηκε η Εκκλησία το σύμβολο του δικέφαλου αετού και ο αρχηγός της, ο Πατριάρχης αναδείχθηκε σε ηγέτη του κόσμου της Χριστιανικής κοινότητας στο σύνολό της.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο ανέλαβε την προστασία και την περίθαλψη των υπόδουλων ορθοδόξων λαών. Κατόρθωσε να συντηρήσει την ορθόδοξη πίστη και ένα πλήθος νεομαρτύρων αυτής της περιόδου συνδέει αυτήν την εποχή με την των πρώτων αιώνων.

Η Βυζαντινή κληρονομιά, «το Bυζάντιο μετά το Βυζάντιο» θα ζήσει μέσα σ’ αυτό τον νέο κόσμο ως ο ουμανισμός που προήλθε από την μετουσίωση της αρχαίας Ελληνικής Παιδείας και των αρχών του Χριστιανισμού.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο διεφύλαξε όλους αυτούς τους αιώνες της οθωμανικής κυριαρχίας και την εθνική συνείδηση των λαών της Βαλκανικής. Ο σχηματισμός ανεξάρτητων εθνικών κρατών στο χώρο της Βαλκανικής δημιούργησε την ανάγκη αυτοκέφαλων τοπικών εκκλησιών, με συνέπεια την σμίκρυνση της δικαιοδοσίας του. Το Πατριαρχείο αντέδρασε μόνον σε περιπτώσεις προσβολής της κανονικής τάξης και υπερέξαρσης εθνοφυλετικών κριτηρίων.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο καθώς περνούσαν τα χρόνια διεπίστωνε ψύχρανση στις σχέσεις μεταξύ των αυτοκεφάλων Εκκλησιών και από τις αρχές του 20ου αι. κατέβαλε προσπάθειες σύσφιξης των διορθοδόξων σχέσεων καθώς και ενότητα, πράγμα που έφερε θετικά αποτελέσματα.

Σήμερα που έχουν προηγηθεί πολλές φυγές ποιμνίου λόγω πολιτικοκοινωνικών αλλαγών καθώς και βίαιων εκτοπίσεων χριστιανικού πληθυσμού από την περιοχή της κοιτίδας του Πατριαρχείου, το Πατριαρχείο έγινε ο Φάρος για τους ορθόδοξους όλης της γης.

Η Ελλάδα στα 1833 απέκτησε την δική της αυτοκέφαλη Εκκλησία, σε χρόνο που τα σύνορά της ήταν πολύ μικρής έκτασης. Έτσι η βόρειος Ελλάδα (Νέες Χώρες), η Κρήτη, τα Δωδεκάνησα, το Άγιο Όρος, έμειναν στην κανονική δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Η ΑΥΤΟΥ ΘΕΙΟΤΑΤΗ ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΣ, Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ, ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ κ.κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ.

Εορτάζει στις 11 Ιουνίου και όλοι εμείς γνωστοποιούμε τη χαρά της Εορτής.

Χαιρόμεθα για την ευθυτενή παρουσία του, για τον Πατέρα ημών που ακουμπά στην διχιλιετή παρουσία του Θρόνου και σηκώνει το βάρος των χιλιετηρίδων αγόγγυστα, γαλήνια, τελεσφόρα.

ΚΑΙ ΕΥΧΟΜΕΘΑ ΧΡΟΝΟΥΣ ΠΟΛΛΟΥΣ ΠΑΤΕΡΑ ΜΑΣ.

Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός,

Ουρανός τε και γη, και τα καταχθόνια

Εορταζέτω γουν πάσα κτίσις ,

Την έγερσιν Χριστού, εν η εστερέωται»