Κάτι τρέχει στον Έβρο

Μία από τις δημοφιλέστερες σελίδες με φωτορεπορτάζ στο Facebook, το Humans of New York, ξεκίνησε πριν λίγες μέρες ένα αφιέρωμα για το προσφυγικό στην Ευρώπη, αφήνοντας για λίγο τα πορταίτα από ανθρώπους της Νέας Υόρκης για αυτούς της Συρίας και άλλων χωρών που μαστίζονται από πόλεμο.

O blogger Brandon Stanton ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2010 να φωτογραφίζει και να παίρνει συνεντεύξεις από τυχαίους ανθρώπους στους δρόμους της Νέας Υόρκης, δημοσιεύοντας τις φωτογραφίες μαζί με τις προσωπικές τους ιστορίες. Ο ιδιαίτερα ευαίσθητος, αλλά ταυτόχρονα και αντικειμενικός, τρόπος με τον οποίο ο Stanton καταφέρει να απεικονίζει τα πρόσωπα που έχει απέναντί του, είχε ως αποτέλεσμα η σελίδα να αποκτήσει ένα τεράστιο κοινό των 14.6 εκατομμυρίων followers, ενώ ο ίδιος έχει χρησιμοποιήσει την διασημότητα του μπλογκ του για την προώθηση πολλών φιλανθρωπικών δράσεων και ενημερώσεων, με τελευταία την φωτογράφιση των προσφύγων.

Η πρώτη ιστορία που διαβάζουμε είναι μια θλιβερή απεικόνιση της απανθρωπιάς που συνάντησε ένας ο άνθρωπος, ο οποίος προσπάθησε να ξεφύγει από τη φρίκη του πολέμου στη Συρία. Όταν ο Muhammad κατέφθασε στην Ελλάδα, με το ευρωπαϊκό όνειρο να είναι πλέον πραγματικότητα, τίποτα δεν τον είχε προετοιμάσει για την απόλυτη έλλειψη σεβασμού, αλλά και την αγνόηση των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων που τον περίμενε εδώ, και συγκεκριμένα στη Σαμοθράκη.

O Muhammad, που είναι ο μεταφραστής του φωτογράφου, πέρασε ένα πραγματικό γολγοθά στο ταξίδι του, που σημαδεύτηκε μεταξύ άλλων από τη δολοφονία του πατέρα του και του αδερφού του και παρολίγον του ιδίου, μέχρι επιτέλους να φτάσει στην ασφάλεια της Αυστρίας.

“Το νησί που αποβιβαστήκαμε λεγόταν Σαμοθράκη. Είμασταν τόσο ευγνώμονες που είμασταν εδώ. Νομίζαμε ότι επιτέλους είμασταν ασφαλείς. Ξεκινήσαμε να περπατάμε προς το αστυνομικό τμήμα ώστε να καταγραφούμε ώς πρόσφυγες. Μάλιστα, ζητήσαμε από έναν περαστικό να καλέσει την αστυνομία για μας. Είπα στους άλλους να αφήσουν εμένα να συνεννοηθώ, καθώς εγώ μιλούσα αγγλικά.”

Μ’ αυτά τα λόγια περιέγραψε ο Muhammad την είσοδό του στην Ε.Ε. μέσω Σαμοθράκης. Δυστυχώς, κάποιοι ασυνείδητοι δεν άργησαν να του τσακίσουν το ηθικό.

“Ξαφνικά, 2 αστυνομικά τζιπ ήρθαν με μεγάλη ταχύτητα κατα πάνω μας πατώντας φρένο τελευταία στιγμή. Μας συμπεριφέρθηκαν λες και να είμασταν δολοφόνοι, κι ότι καταζητούμασταν. Είχαν στρέψει τα όπλα τους καταπάνω μας και μας φώναζαν: “Ψηλά τα χέρια”. Εγώ τους είπα: “Σας παρακαλώ, μόλις ξεφύγαμε από πόλεμο, δεν είμαστε εγκληματίες”. Αυτοί λέγαν: “Σκάσε, μαλάκα.” Ποτέ δε θα ξεχάσω αυτή τη λέξη. “Μαλάκα, μαλάκα, μαλάκα.” Ήταν το μόνο που μας αποκαλούσαν.”

Δυστυχώς, η κακοποίηση του Muhammad δεν ήταν μόνο λεκτική: “Μας πέταξαν στη φυλακή. Τα ρούχα μας ήταν βρεγμένα και δε μπορούσαμε να σταματήσουμε να τρέμουμε. Δε μπορούσαμε να κοιμηθούμε. Ακόμα μπορώ να αισθανθώ το κρύο στα κόκκαλά μου. Για τρεις μέρες δεν είχαμε νερό ή φαγητό. Είπα στους αστυνομικούς: “Δε χρειαζόμαστε φαϊ, απλά αφήστε μας να πιούμε νερό.” Ικέτευα τον διοικητή να μας αφήσει να πιούμε κάτι. Και πάλι μου είπε: “Σκάσε, μαλάκα!”. 

Θα θυμάμαι το πρόσωπο αυτού του ανθρώπου για πάντα. Είχε ένα κενό ανάμεσα στα δόντια του οπότε μας έφτυνε όποτε μας μιλούσε. Επέλεξε να παρακολουθεί επτά ανθρώπους να υποφέρουν από την δίψα για τρεις μέρες, την ίδια στιγμή που τον ικέτευαν για νερό.”

Παρά την υπέρμετρα σκληρή αντιμετώπιση που δέχτηκε ο Muhammad στη Σαμοθράκη, η ιστορία του έχει αίσιο τέλος, χάρη στην βοήθεια ενός Αλβανού αστυνομικού που γνώρισε στα σύνορα της Ελλάδας.

“Σωθήκαμε όταν μας έβαλαν σε μία βάρκα και μας έστειλαν σε καταυλισμό στην ηπειρώτικη χώρα. Εκεί κάτσαμε 12 μέρες πριν να ξεκινήσουμε το ταξίδι μας βόρεια. Περπατούσαμε για τρεις εβδομάδες. Δεν έτρωγα τίποτα παρά μόνο φύλλα. Σαν ζώο. Πίναμε νερό από βρόμικα ποτάμια. Τα πόδια μου πρήστηκαν τόσο που αναγκάστηκα να βγάλω τα παπούτσια μου. Όταν φτάσαμε τα σύνορα, μας βρήκε ένας Αλβανός αστυνομικός και μας ρώτησε αν είμαστε μετανάστες. Όταν του είπαμε “ναι”, είπε οτι θα μας βοηθήσει. Μας είπε να κρυφτούμε το βράδυ στο δάσος. Δεν τον εμπιστευόμουν αυτόν τον άνθρωπο, αλλά ήμουν υπερβολικά κουρασμένος για να τρέξω. Όταν ήρθε το βράδυ, μας έβαλε όλους στο αμάξι του. Μας πήγε στο σπίτι του και μας άφησε να μείνουμε εκεί για μια εβδομάδα. Μας πήρε καινούρια ρούχα. Μας τάιζε κάθε βράδυ. Μου είπε: “Μην ντρέπεσαι για τίποτα. Και εγώ έχω ζήσει πόλεμο. Είσαι πλέον οικογένειά μου και αυτό είναι και δικό σου σπίτι.”